Dziś: otwarte od 10 do 18

Nowe życie dla historycznego budynku – Muzeum Żydowskie w Oświęcimiu świętuje 25-lecie działalności

Lipiec 2025

W 25. rocznicę swojej działalności Oszpicin Muzeum Żydowskie w Oświęcimiu wraz ze swoim amerykańskim partnerem Auschwitz Jewish Center Foundation z Nowego Jorku wygrało przetarg na zakup budynku dawnego Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego przy placu Skarbka.

Od 2020 roku obiekt był nieużytkowany, a wcześniejsze przetargi nie przyniosły rozstrzygnięcia. Teraz ma szansę na nowe życie.

Miejsce z historią

Szkoła przy obecnym placu ks. Skarbka została otwarta w 1873 roku. W budynku funkcjonowały dwie osobne szkoły powszechne – dla dziewcząt i chłopców. W okresie międzywojennym żeńska nr 1 otrzymała imię Królowej Jadwigi, a męska nr 2 Łukasza Górnickiego. Uczyły się tu dzieci różnych wyznań – zarówno żydowskie, jak i katolickie.

Podczas okupacji niemieckiej nauczyciele z Oświęcimia, w tym przedwojenna pedagog tej szkoły Jadwiga Marciniak, angażowali się w tajne nauczanie, prowadzone w różnych lokalizacjach w mieście. Po wojnie szkoła wznowiła działalność – w roku szkolnym 1945/1946 uczyło się tu ponad 300 uczennic.

Od ratunku do nowego celu

Fundacja, która wcześniej uratowała od zniszczenia dom Szymona Klugera – ostatniego żydowskiego mieszkańca Oświęcimia oraz jedyną ocalałą zabytkową synagogę – planuje przeprowadzić renowację obiektu z zachowaniem jego historycznych walorów i przekształcić go w przestrzeń o funkcjach edukacyjnych, wystawienniczych i społecznych.

W planach znajdują się m.in. pokoje gościnne, restauracja, sale wystawowe poświęcone historii Oświęcimia w czasie okupacji oraz postaci Anny Frank, a także przestrzenie warsztatowe i edukacyjne.

Z myślą o mieście i jego mieszkańcach

“Prace projektowe i budowlane będą realizowane przez wykonawców z Oświęcimia i okolic w tym z oświęcimską pracownię architektoniczną  Susuł&Strama Architekci – mówi dyrektor Fundacji Tomasz Kuncewicz – “Mamy nadzieję, że nowe przestrzenie ożywią Stare Miasto, stając się miejscem spotkań dla mieszkańców i turystów, podobnie jak w przypadku Cafe Bergson czy Muzeum Żydowskiego”.

Trwają obecnie poszukiwania partnerów i sponsorów, którzy wesprą realizację projektu. Jednocześnie Fundacja zaprasza mieszkańców do dzielenia się sugestiami, co jeszcze mogłoby powstać w tym miejscu i służyć wspólnemu dobru.