Modernizacja głównej wystawy w Muzeum Żydowskim
W 2025 roku świętujemy 25-lecie naszej działalności realizując wyjątkowy projekt – modernizację głównej wystawy. Nowa aranżacja wzbogaca opowieść o żydowskim Oświęcimiu poprzez odrestaurowane zabytki, unikatowe fotografie i historie obejmujące wiele stuleci.
Odrestaurowane artefakty z Wielkiej Synagogi
Wśród najcenniejszych nowości znajdują się odrestaurowane żyrandole oraz marmurowe elementy z motywami znaków zodiaku z Wielkiej Synagogi w Oświęcimiu, zniszczonej podczas II wojny światowej. Te niezwykłe obiekty, wraz z artefaktami odnalezionymi w miejscowej mykwie podczas wykopalisk archeologicznych w latach 2004 i 2023, przywracają pamięć o materialnym dziedzictwie niegdyś tętniącej życiem społeczności żydowskiej.
Życie codzienne w II Rzeczypospolitej
W części poświęconej okresowi międzywojennemu prezentowany jest rzadki niebieski, blaszany puszkowy skarbon na datki dla Keren Kajemet Le-Israel (Żydowski Fundusz Narodowy). Został on odnaleziony w 2025 roku podczas remontu dachu w pobliskiej miejscowości. Ten przedmiot symbolizuje więzi łączące żydowskich mieszkańców Oświęcimia z życiem społecznym i religijnym diaspory żydowskiej w pierwszej połowie XX wieku.
Nowe spojrzenie na Zagładę
Galeria poświęcona Holokaustowi została wzbogacona o oryginalne szklane negatywy ukazujące Oświęcim i jego żydowskich mieszkańców we wczesnych latach II wojny światowej, w tym dwa niezwykle rzadkie zdjęcia kolorowe. Fotografie te stanowią bezcenne świadectwo życia społeczności na progu jej zagłady.
Historie ratunku i pamięci po 1945 roku
W części powojennej opowiedziana została historia Felicji i Wacława Bebaków, którzy uratowali żydowskie dziecko, Ilonę Jankielewicz, w Warszawie. Prezentujemy medal i dyplom przyznane im przez Yad Vashem w Jerozolimie jako Sprawiedliwym wśród Narodów Świata. Wystawa obejmuje również obrazy Henryka Schönkera, ocalałego z Holokaustu, a także bogato haftowany parochet (zasłonę Arki Tory) podarowany naszej kolekcji przez znanego polskiego reżysera filmowego Janusza Morgensterna.
Modernizacja sprawia, że Muzeum Żydowskie Oszpicin pozostaje ważną przestrzenią edukacji i pamięci, łączącą historyczną głębię z nowo odkrytymi świadectwami.
Projekt został zrealizowany dzięki wsparciu Miasta Oświęcim.
